আহোম যুগৰ ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰ জিলাৰ 

আহোম যুগৰ ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰ জিলাৰ 

আহোম যুগৰ ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰ জিলাৰ দৌল দেৱালয় সমূহ Ahom Monuments in Sivasagor District Assam

আহোম যুগৰ ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰ জিলাৰ 

অসমৰ অতীত ইতিহাসত শিৱসাগৰৰ এক বিশেষ স্থান আছে। আহোম ৰাজবংশৰ সময়চোৱাত এই অঞ্চলখন ৰাজনৈতিক, ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰত এক গৌৰৱময় কেন্দ্ৰ আছিল। ই অতীত যুগৰ অপূৰ্ব স্থাপত্য, জলাশয়, দেৱালয়, দৰগাহ আৰু দৌলসমূহৰে সমৃদ্ধ। বুৰঞ্জীয়ে প্ৰকাশ কৰে যে, শিৱসাগৰ আছিল আহোমসকলৰ ৰাজধানী আৰু ইয়াত গঢ়ি তোলা হৈছিল বহুতো কীৰ্তিচিহ্ন যি আজিও গৌৰৱেৰে জিলিকি আছে। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহে কেৱল ইতিহাসৰ পৰিচয় বহন নকৰে, ই একেটা সময়তে অসমৰ গৰিমা, বিশ্বাস আৰু স্থাপত্যশৈলীৰ প্ৰতিনিধি ৰূপে পৰিগণিত। আজিও এই অঞ্চলখন অসমৰ অন্যতম পর্যটনকেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।

শিৱসাগৰঃ আহোম ইতিহাসৰ ধ্বনি-বাহক: Sivasagor 

অসমৰ হৃদয়স্থলত অৱস্থিত শিৱসাগৰ জিলাখন কেৱল এখন জিলা নহয়, ই হৈছে অসমীয়া জাতিৰ গৌৰৱময় অতীতৰ এক জ্যোতিষ্মান দলিচা। আহোম বংশীয় ৰজা সকলৰ ৰাজত্বকালৰ বহু স্মৃতি, স্থাপত্য নিদর্শন আৰু ঐতিহাসিক দৰ্শনীয় স্থানসমূহ এই শিৱসাগৰৰ বুকুত আজিও অম্লান হৈ আছে। বিশেষকৈ আহোম ৰজা ৰুদ্ৰসিংহ, প্ৰমত্ত সিংহ, ৰাজেশ্বৰ সিংহ আদি ৰাজসকলৰ শাসনকালত গঢ়ি তোলা বিভিন্ন দ’ল, পুখুৰী, ৰাজপ্রাসাদ, সাঁকো আৰু সমাধিসমূহ আজিও ইতিহাস ভালপোৱা সকলোৰে বাবে এক অমূল্য সম্পদ হিচাপে বিবেচিত।

আজানপীৰ দৰগাহ (Ajan Pir Dargah):

শিৱসাগৰৰ ধৰ্মীয় বহুত্ববাদৰ প্ৰতীক হিচাপে আজানপীৰ দৰগাহ বিশেষ উল্লেখযোগ্য। ১৭শতিকাত স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত এই দৰগাহ শ’ৰাগুৰি চাপৰিত স্থাপন কৰা হৈছিল। চুফী ফকিৰ আজানপীৰে ইয়াত তেওঁৰ ১২০ জন অনুগামীৰ সৈতে ধৰ্মীয় সাধনা কৰিছিল। তেওঁ ৰচা "জিকিৰ"বোৰে অসমীয়া সংস্কৃতি আৰু চুফী পৰম্পৰাৰ সংমিশ্ৰণক জনমানসত স্থান দিছিল। এই স্থানটো আজি ধৰ্মীয় সৌভ্ৰাতৃত্ব আৰু একতাৰ এক প্ৰতীক হিচাপে গণ্য।

গড়গাঁও কাৰেংঘৰ - আহোম ৰাজত্বৰ মূল আধাৰ: (Gargaon Karengghar)

গড়গাঁও ৰাজপ্রাসাদ বা কাৰেংঘৰ ১৫৪০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুক্লেংমুংয়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। সাত মহলীয়া এই কাৰেংঘৰ আছিল সৈন্যসকলৰ এক গুপ্ত দুৰ্গ। বিভিন্ন সময়ত ধ্বংস হোৱাৰ পিছত ৰাজেশ্বৰ সিংহে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে। প্ৰমত্ত সিংহই ইয়াৰ চাৰিওফালে পাঁচ কিলোমিটাৰ দীঘল বেৰ নির্মাণ কৰিছিল। ইতিহাসবিদসকলৰ মতে, এই সাতটা মহলৰ সৈতে বিভিন্ন কিংবদন্তি জড়িত।

গৌৰীসাগৰ দ’ল আৰু গৌৰীসাগৰ পুখুৰী: (Gaurisagar Dol aru Gaurisagar Pukhuri)

শিৱসাগৰৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত গৌৰীসাগৰ পুখুৰী, ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ সাক্ষ্য। আহোম ৰাণী বৰৰজা ফুলেশ্বৰীয়ে ১৭২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত এই ১৫০ একৰ এলেকা জুৰি থকা বৃহৎ পুখুৰীখন খনন কৰাৰ নির্দেশ দিয়ে। এই পুখুৰীৰ পাৰত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে গঢ়ি তোলে তিনিটা দ’ল—দেৱী দ’ল, শিৱ দ’ল আৰু বিষ্ণু দ’ল। এই মন্দিৰসমূহ বিভিন্ন দেব-দেৱীৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গিত আছিল আৰু ই আজিও স্থানীয় আৰু বাহিৰৰ ভক্তসকলৰ বাবে এক পবিত্ৰ স্থান হিচাপে পৰিগণিত। গৌৰীসাগৰ পুখুৰীৰ শান্ত জল, সেউজীয়া পৰিৱেশ আৰু ঐতিহাসিক দ’লসমূহে পৰ্যটকক মোহিত কৰি তোলে।

চৰাইদেউ আৰু মৈদাম - অসমীয়াৰ পিৰামিড: (charaideo aru Moidam - Assamese pyramid)

১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা চুকাফাই ৰাজধানী পাতিছিল চৰাইদেউত। ইয়াতে আছে বিভিন্ন স্বৰ্গদেউ আৰু ৰাণীসকলৰ সমাধি, যাক "মৈদাম" বুলি কোৱা হয়। ইজিপ্টৰ পিৰামিডৰ সৈতে তুলনীয় এই মৈদামসমূহ অসমীয়া স্থাপত্যৰ এক অপূৰ্ব নিদৰ্শন। চৰাইদেউত বনভোজ আৰু উদ্যানৰ ব্যৱস্থাও আছে, যি পৰ্যটকৰ বাবে যথেষ্ট আকৰ্ষণীয়।

জয়সাগৰ পুখুৰী আৰু জয়দ’ল - সতীত্বৰ প্ৰতীক: (Joysagar Pukhuri aru Joydol)

জয়সাগৰ পুখুৰী হ’ল ভাৰতৰ ভিতৰত সকলোতকৈ ডাঙৰ, মানুহে খন্দা পুখুৰী, যাক ৰুদ্ৰসিংহই ১৬৯৭ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ মাতৃ সতী জয়মতীৰ স্মৃতিত নিৰ্মাণ কৰায়। ৩১৮ একৰৰ এই সুবিশাল পুখুৰীখনৰ কাষত থকা জয়দ’লত দেব-দেবীৰ পূজা কৰা হৈছিল। জয়মতীৰ সন্মানত গঢ়া এই পুখুৰী সতীত্ব, আত্মবলি আৰু দেশপ্ৰেমৰ এক মূৰ্ত নিদৰ্শন।

তলাতল ঘৰ - আহোম সামৰিক বুদ্ধিৰ এক নিদৰ্শন: (Tolatol Ghar)

তলাতল ঘৰ ১৬৯৯ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰুদ্ৰসিংহই আৰম্ভ কৰি, ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ সময়ত উন্নত চিমেন্ট আৰু ইটাৰে পুনৰ গঢ়া হৈছিল। ইয়াৰ তিনিটা মহল মাটিৰ তলত অৱস্থিত, আৰু সেয়েহে ইয়াক “তলাতল ঘৰ” বুলি কোৱা হয়। ই এক গুপ্ত দুৰ্গ হিচাপে ব্যৱহাৰ হৈছিল। ইয়াৰ গুপ্ত সুৰংগবোৰে দিখৌ নদী আৰু গড়গাঁও ৰাজপ্রাসাদলৈ যোগাযোগ স্থাপন কৰিছিল, যদিও ইংৰাজে পাছত এই সুৰংগ বন্ধ কৰি দিয়ে।

নামদাঙৰ শিলৰ সাঁকো - এক শিলৰ অসম্ভৱ দলং: (Namdang Stone Bridge)

নামদাঙৰ শিলৰ সাঁকো ১৭০৩ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল একেটা ডাঙৰ শিল কাটি। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৬০ মিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ৬.৫ মিটাৰ। গৌৰীসাগৰ আৰু জয়সাগৰৰ মাজত নামদাঙ নদীৰ ওপৰত অৱস্থিত এই দলংখন আজিও ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ অংশ হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।

ফাকুৱা দ’ল - মাতৃ ভক্তিৰ এক স্থায়ী স্মৃতি: (Fakua dol)

ফাকুৱা দ’ল হ’ল জয়সাগৰৰ কাষত অৱস্থিত এক ঐতিহাসিক স্থাপত্য, যিটো ৰুদ্ৰসিংহই তেওঁৰ পুণ্যময়ী মাতৃ সতী জয়মতীৰ সন্মানত ১৭০৩-১৭০৪ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মাণ কৰিছিল। দ’লটোৰ বিশেষত্ব হ’ল ইয়ালৈ সোমাবলৈ ২১ খন খটখটীয়া দৰ্জা পাৰ হ’ব লাগে। ই মাতৃভক্তি আৰু স্থাপত্য কলাৰ যুগ্ম নিদৰ্শন হিচাপে পৰিগণিত।

ৰংঘৰ - ৰজাৰ ক্ৰীড়া প্ৰেমৰ নিদৰ্শন: (Rang ghar)

১৭৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বৰ্গদেউ প্রমত্ত সিংহৰ হাতত নিৰ্মিত ৰংঘৰটো আহোমসকলৰ ক্ৰীড়াপ্রীতিৰ এক মৰমৰ সাক্ষ্য। এই ডিম্বাকৃতি দুখলপীয়া ঘৰখনৰ ওপৰৰ পৰা হাতী-যুঁজ, মল্লযুঁজ, পক্ষীযুঁজ, ম’হ যুঁজ আদিৰ দৃশ্য অবলোকন কৰিছিল স্বৰ্গদেউয়ে তেওঁৰ মন্ত্রী আৰু অনুচৰসকলৰ সৈতে। তেতিয়াৰ ৰাজদৰবাৰত সংগীত, নৃত্য, নাট্য আৰু খেল-ধেমালিৰ সংমিশ্ৰণ আছিল এক অপূৰ্ব সাংস্কৃতিক ধাৰা। আজিও এই স্থানত পৰ্যটকসকলৰ বাবে নৃত্য, গীত আৰু বনভোজৰ ব্যৱস্থা থাকে।

ৰুদ্ৰসাগৰ দ’ল (Rudrasagar Dol):

আহোম স্বৰ্গদেউ লক্ষ্মীসিংহই ৰুদ্ৰসিংহৰ স্মৃতিত ৰুদ্ৰসাগৰ পুখুৰীৰ পাৰতে এই দ’লখন গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ ওচৰতে "অথাইসাগৰ" নামৰ আন এখন বৃহৎ পুখুৰী জয়ধ্বজ সিংহৰ ৰাজত্বকালত খনন কৰা হৈছিল। এই দ’লসমূহ, ইতিহাসৰ পাতত কিমান গঢ়া হৈছিল, সেয়া মাথোঁ বুৰঞ্জীয়ে প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। কিন্তু সেয়া অস্বীকাৰ কৰিব নোৱাৰি যে এই স্থানসমূহে আজিও অঞ্চলখনৰ ইতিহাসত এক অমলিন ছাপ ৰাখি আহিছে।

শিৱসাগৰ বৰপুখুৰী (Sivasagar Tank):

এই পুখুৰীটো ১৭৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহৰ পত্নী অম্বিকাই খনন কৰাইছিল। প্ৰায় ১২৯ একৰ বিস্তৃত এই জলাশয়খন শিৱসাগৰৰ মাজভাগত অৱস্থিত। ইয়ে অঞ্চলখনকেই "শিৱসাগৰ" নামেৰে পৰিচিত কৰি তোলে। শিৱসাগৰ পুখুৰীৰ পানীৰ স্তৰ স্থানীয় ভূমিৰ তুলনাত ওখ, যি সেই যুগত কৰা এক বিস্ময়কাৰী প্ৰযুক্তিগত সাফল্য হিচাপে গণ্য হয়। এই পুখুৰীৰ পাৰত থকা শিৱদ’ল, বিষ্ণুদ’ল আৰু দেৱী দ’ল অম্বিকাৰ দানৰ নিদৰ্শন। (৬ বহাগ) ১৭৩৫ তাৰিখে এই পুখুৰীটো ভগৱান শিৱৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল। আজিও এই পুখুৰীখন সৌন্দৰ্য আৰু ঐতিহাসিক মহিমাৰ এক জ্যোতিষ্ক ৰূপে পৰিগণিত।

শিৱদ’ল (Siva Dol):

এই শিৱদ’লটো শিৱসাগৰৰ এক অন্যতম দৃষ্টিনন্দন আৰু আকৰ্ষণীয় মন্দিৰ। ১৭৩৪ চনত বৰৰজা অম্বিকাই এই দ’লখন নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইয়াৰ উচ্চতা ১৮০ ফুট আৰু ব্যাস ১৯৫ ফুট, যি ভাৰতৰ ভিতৰত শিৱদেৱালয়সমূহৰ ভিতৰত অন্যতম উচ্চতম বুলি গণ্য। দ’লটোৰ ওপৰত থকা সোণৰে আবৃত কলচী আৰু জটিল নক্সাকৃতি আজিও স্থাপত্যবিদ্যাৰ এক অপূৰ্ব নিদৰ্শন। শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত ইয়াত অগণন ভক্ত আৰু পৰ্যটকৰ সমাগম হয়। এই দ’লটো কেৱল ধৰ্মীয় স্থান নহয়, ই আহোম স্থাপত্যৰ এক গৌৰবজনক প্ৰতীক।

শিৱসাগৰত এইবোৰ উপৰিও বহুতো ঐতিহাসিক দ’ল তথা স্থাপত্য নিদৰ্শন আছে—বৰপাত্র দ’ল, নামতি দ’ল, থাও দ’ল, পিয়লি ফুকনৰ দ’ল, খৰা দ’ল, বেজৰ দ’ল আদিৰ নাম ইতিহাসত পোৱা যায় যদিও কিছু দ’ল আজিকালি দেখা নাযায়। তদুপৰি আছে ৰুদ্ৰসাগৰ পুখুৰী, আহোম সংগ্ৰহালয়, আৰু দিখৌ নৈ, যিয়ে শিৱসাগৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় সমৃদ্ধ কৰি তুলিছে। এইবোৰ স্থান কেৱল দৰ্শনীয় পৰ্যটন কেন্দ্ৰ নহয়, এইবোৰ হ'ল অসমীয়া জাতিৰ ইতিহাস, সাংস্কৃতিক গৌৰৱ আৰু আধ্যাত্মিক চেতনাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। শিৱসাগৰলৈ যিকোনো ভ্ৰমণকাৰীয়ে এই স্থাপনাসমূহৰ মাজেৰে আহোম ৰাজত্বৰ গৌৰবময় অতীতলৈ এখন অনন্য অভিযান কৰিব পাৰে।

শিৱসাগৰৰ এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ কেৱল গৰাকী অহোম ৰাজ্যৰ প্ৰাচীন কাহিনী ক’বলৈ নহয়, ই অসমবাসীৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়, ঐতিহ্য আৰু আস্থা বহন কৰে। এই অঞ্চলখনৰ দ’ল, দেৱালয়, পুখুৰী, আৰু দৰগাহসমূহে যুগে যুগে লাখ লাখ লোকক আকৰ্ষণ কৰিছে। আধুনিক যুগতো, এই স্থানসমূহক সংৰক্ষণ কৰি ৰখা আৰু ইয়াৰ ঐতিহাসিক মূল্য বুজি লোৱা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। শিৱসাগৰ— বুৰঞ্জীয়ে গৰকা আৰু অসমৰ এটি অমূল্য ৰত্ন।